:: วิธีการย้อมสีแกรม / Gram Stain ::

วิธีการย้อมสีแกรม / Gram Stain

1.) การเกลี่ยเชื้อ (smear) บนสไลด์ให้กระจายเป็นฟิล์มบางๆ ไม่ให้หนาแน่นมากเกินไปและปล่อยให้แห้งในอากาศ (air dry)

2.) การตรึงเชื้อ (fix) ให้ติดแน่นกับสไลด์ ทำให้ไม่หลุดออกขณะย้อมสี การตรึงเชื้อทำได้โดยการผ่านสไลด์ที่เกลี่ยเชื้อไว้แล้วไปบนเปลวไฟอย่างรวดเร็ว 2-3 ครั้ง

3.) หยดสีคริสตัลไวโอเลต (crystal violet) บนรอยเกลี่ยของเชื้อให้ท่วม ทิ้งไว้ 1 นาที แล้วเทสีทิ้ง

4.) หยดสารละลายไอโอดีน (lugol's iodine) บนรอยเกลี่ยของเชื้อ ทิ้งไว้ 1 นาที เทสารละลายทิ้ง สารละลายไอโอดีนทำหน้าที่เป็นมอร์แดนต์ (mordant) ช่วยให้เซลล์ติดสีย้อมได้ดีขึ้น

5.) ล้างสีออก (decolorize) ด้วยเอทิลแอลกอฮอล์ 95% ทิ้งไว้ประมาณ 15 วินาที ล้างน้ำสะอาด ขั้นตอนการล้างน้ำนี้สำคัญมากเพราะเป็นการหยุดปฏิกิริยาการล้างสี

6.) หยดสีซาฟรานิน (safranin) บนรอยเกลี่ย ทิ้งไว้ประมาณ 15-30 วินาที ล้างน้ำและซับให้แห้ง ตรวจดูด้วยกล้องจุลทรรศน์

ที่มาของภาพ : www.facebook.com/officialmicrobiology
โดย Dilliraj Kc, Western Hospital And Research Center, Nepalgunj

ผลจากการย้อมสี จะพบว่า
แบคทีเรียแกรมบวก จะติดสี ม่วงของคริสตัลไวโอเลต
แบคทีเรียแกรมลบ จะติดสี แดงของซาฟรานิน

[ที่มา : นงลักษณ์ สุวรรณพินิจ และ ปรีชา สุวรรณพินิจ "จุลชีววิทยาทั่วไป" สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541, หน้า38]

แหล่งศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม
 - ศรีนวล สมรูป. การตรวจทางจุลภาคพื้นฐานที่ใช้ในหองปฏิบัติการจุลชีววิทยา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2555;20(3):247-254. http://tujournals.tu.ac.th/tstj/detailart.aspx?ArticleID=178