เกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัสอาหาร

28 กุมภาพันธ์ 2564
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ออกประกาศเรื่องเกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัสอาหาร ฉบับที่ 3 เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2560 โดยมีใจความสำคัญเกี่ยวกับเกณฑ์ภาชนะสัมผัสอาหารและมือผู้สัมผัสอาหาร ดังนี้

ภาชนะสัมผัสอาหาร เช่น จาน ชาม ถ้วย แก้วน้ำ และตะเกียบ เป็นต้น
จำนวนจุลินทรีย์ CFU/ชิ้นภาชนะหรือต่อคู่ ........... น้อยกว่า 1,000
Staphylococcus aureus/ชิ้นภาชนะหรือต่อคู่ ..... ไม่พบ
Salmonella spp./ชิ้นภาชนะหรือต่อคู่ ................. ไม่พบ

พื้นผิวสัมผัสอาหาร เช่น พื้นผิวโต๊ะประกอบอาหาร เป็นต้น
จำนวนจุลินทรีย์ CFU/ตารางเซนติเมตร .............. น้อยกว่า 100
Escherichia coli/50 ตารางเซนติเมตร ............... ไม่พบ
Staphylococcus aureus/50 ตารางเซนติเมตร ... ไม่พบ
Salmonella spp./50 ตารางเซนติเมตร ............... ไม่พบ
Clostridium perfringens/50 ตารางเซนติเมตร .... ไม่พบ
Bacillus cereus/50 ตารางเซนติเมตร ................. ไม่พบ

มือผู้สัมผัสอาหาร
จำนวนจุลินทรีย์ CFU/มือ ................................... น้อยกว่า 500
Escherichia coli หรือ Fecal coliforms/มือ ......... ไม่พบ
Staphylococcus aureus/มือ ............................. ไม่พบ
Salmonella spp./มือ ......................................... ไม่พบ

วิธีการตรวจภาชนะสัมผัสอาหาร
วิธีการสุ่มตัวอย่างจำนวนชิ้นภาชนะ/ตัวอย่าง
1. สุ่มตัวอย่างชนิดเดียวกัน 4 ชิ้นภาชนะ/ตัวอย่าง
2. ภาชนะที่ใช้เป็นคู่ ได้แก่ ตะเกียบหรือช้อน-ส้อม ให้สุ่มดังนี้
    - ตะเกียบสุ่ม 4 คู่/ตัวอย่าง
    - ช้อน-ส้อม ถ้าตรวจแยก สุ่มอย่างละ 4 ชิ้น/ตัวอย่าง
    - ถ้าตรวจเป็นคู่ช้อน-ส้อม ให้สุ่ม 4 คู่/ตัวอย่าง
3. ภาชนะที่ใช้เพียงชิ้นเดียว เช่น เขียง มีด ให้สุ่ม 1 ชิ้นภาชนะ
วิธีการทดสอบ (swab) ภาชนะ
ใช้ไม้ swab 1 ไม้ต่อ 1 ตัวอย่าง สุ่มเช็ด (swab) ภาชนะดังนี้
    - แก้วน้ำ ถ้วยกาแฟ เช็ดส่วนที่สัมผัสของเหลวด้านในภาชนะ
    - จาน ชาม ถ้วย หม้อ เช็ดส่วนที่สัมผัสอาหารด้านในภาชนะ
    - ตะเกียบ เช็ดโดยรอบจากปลายขึ้นมา 1 ½ นิ้ว
    - ช้อน-ส้อม เช็ดส่วนที่สัมผัสอาหารทั้ง 2 ด้าน
    - มีด เช็ดส่วนที่ใช้ตัดอาหารทั้งสองด้าน
    - เขียง ถาด เช็ดตรงกลางภาชนะ พื้นที่ 50 ตารางเซนติเมตร
วิธีการทดสอบ (swab) พื้นผิวสัมผัสอาหาร
พื้นที่ที่ใช้ swab ตัวอย่าง: เช็ดพื้นที่ 50 ตารางเซนติเมตร เช่น 2 x 25 ตารางเซนติเมตร หรือ 5 x 10 ตารางเซนติเมตร เป็นต้น
วิธีการทดสอบ (swab) มือผู้สัมผัสอาหาร
1. เช็ดมือที่สัมผัสอาหารข้างที่ถนัดมือเดียว โดยหงายฝ่ามือขึ้น ใช้ไม้ swab เช็ดฝ่ามือและรอบนิ้วทุกนิ้ว หรือเช็ดส่วนของมือที่ใช้หยิบจับอาหารหรือสัมผัสอาหาร
2. ควรทดสอบหลังการล้างทำความสะอาดมือแล้ว
Download ประกาศ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เรื่อง เกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัสอาหาร ฉบับที่ 3 (11 ม.ค. 2560)


Download คู่มือ เกณฑ์คุณภาพทางจุลชีววิทยาของอาหารและภาชนะสัมผัสอาหาร สำนักคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
บทความที่คุณอาจสนใจ